กระดานค่าว

วิธีแต่งค่าว

วิธีแต่งกะโลง

ตัวอย่างค่าว

ตัวอย่างกะโลง

ห้องพักครู

          " กะโลง " หรือ " กั่นโลง " เป็นคำประพันธ์ที่บังคับวรรณยุกต์ 2 รูป คือ เอกกับโท และบังคับสัมผัส มีหลักฐานเชื่อว่าเป็นคำประพันธ์ของล้านนาและไทยอิสานก่อนที่จะแพร่หลายมายังภาคกลาง เช่น ลิลิตพระลอ โคลงนิราศหริภุญชัย กะโลงจะคล้ายกับโคลงสี่สุภาพของภาคกลาง

1. ผังกะโลง

2. บังคับวรรณยุกต์ เอก และโท คือ เอก 6 แห่งและโท 5 แห่ง

ตัวอย่าง

" แม้ก๋ายจะอยู่บ้าน          เมืองไกล๋

ใจ๋อยู่แนบชิดใกล้           เช่นล้ำ

ศรัทธาบ่เปลี่ยนไป          ใจอยู่ ลำปาง

มอบหมดใจ๋หื้อค้ำ           ม่อนนี้คนล้านนา "


- บรรทัดที่หนึ่ง  มีรูปวรรณยุกต์เอก 1 แห่ง คือ " อยู่ " และโท 1 แห่งคือ " บ้าน "
- บรรทัดที่สอง  มีรูปวรรยุกต์เอก 2 แห่ง คือ " อยู่ " และ " เช่น " และโท 1 แห่ง คือ " ล้ำ "
- บรรทัดที่สาม  มีวรรณยุกต์เอก 2 แห่ง คือ " บ่ " และ " อยู่ "
- บรรทัดที่สี่     มีวรรณยุกต์เอก 1 แห่งคือ " ม่อน " และมีวรรณยุกต์โท 2 แห่งคือ " ค้ำ " กับ " นี้ "


3. บังคับสัมผัส

ตัวอย่าง

" แม้ก๋ายจะอยู่บ้าน          เมืองไกล๋

ใจ๋อยู่แนบชิดใกล้            เช่นล้ำ

ศรัทธาบ่เปลี่ยนไป           ใจอยู่ ลำปาง

มอบหมดใจ๋หื้อค้ำ            ม่อนนี้คนล้านนา "


1. " ไกล๋ " ในบรรทัดที่หนึ่ง สัมผัสสระกับ " ใกล้ " ในบรรทัดที่สอง
2. " ไกล๋ " ในบรรทัดที่หนึ่ง สัมผัสสระกับ " ไป " ในบรรทัดที่สาม
3. " ล้ำ " ในบรรทัดที่สอง สัมผัสสระกับ " ค้ำ " ในบรรทัดที่สี่


4. อนุโลมให้ใช้ " คำตาย " แทนวรรณยุกต์เอกได้

- ในกรณีที่หารูปวรรณยุกต์เอกไม่ได้ ให้ใช้ " คำตาย " แทน
- คำตาย คือคำที่มีเสียงสระเสียงสั้น เช่น จะ ติ
- คำตาย คือ คำที่มีตัวสะกดแม่ กก กด และ กบ เช่น จัก พูด กับ!

ตัวอย่างกะโลงที่ใช้คำตายแทนวรรณยุกต์เอก

" แขนมอบปงยางคกไว้          นานเนาว์
เนตรมอบห้างฉัตรเรา             นบไหว้
กายามอบลำปางเค้า              เมืองเกิด
ใจ๋กู้ห้องนั้นไซร้                   มอบไว้แด่ล้านนา "

- บรรทัดที่หนึ่ง คำตาย คือ " คก "
- บรรทัดที่สอง คำตาย คือ " มอบ " กับ " นบ "
- บรรทัดที่สาม คำตาย คือ " มอบ " กับ " เกิด "
- บรรทัดที่สี่ คำตายคือ " มอบ "


5. การใช้คำสร้อย ต่อท้ายบรรทัดที่หนึ่ง และต่อท้ายบรรทัดที่สาม จะมีหรือไม่มีก็ได้

          OOOOO.......OO ( OO )
            OOOOO.......OO
            OOOOO.......OO ( OO )
            OOOOO.......OOOO

ตัวอย่าง

" คิดถึงบ้านเกิดนั้น          ลำปาง มิ่งเฮย
ฝังจิตบ่เลือนลาง             เช่นล้ำ
อยู่ม่วนบ่มีจาง                ใจชื่น เชยบาน
คงสักวันหื้อค้ำ                ม่อนนี้ปิ๊กเขลางค์ "

1. คำสร้อยในบรรทัดที่หนึ่ง คือ " มิ่งเฮย "
2. คำสร้อยในบรรทัดที่สาม คือ " เชยบาน "



เชิญทุกท่านหัดแต่งกะโลงเพื่อสืบสานบทกวีล้านนาครับถ้าท่านมีข้อสงสัย ติดต่อผมได้ที่ ta_udln13@yahoo.com ครับ